كساني كه علوم خود را از صحف ودفاتر اخذ مىكنند . وبايد كه آن كس كه در اين لجّه فرو مىرود « 1 » بداند كه بر بصيرت ويقين است يا از مفتريان بر پروردگار عالمين ؛ ودليل اين قول حقّ تعالى است كه : آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ « 2 » وآنكه بعضي از صاحبان افهام فاسده به قول أكثر علما تعلّل مىجويند كه تجزّى در اجتهاد جايز است ، اين تعلّل مشفى عليل نيست . زيرا كه مراد به تجزّى در اجتهاد قدرت بر استنباط است به ملكهء مذكوره در بعضي از أبواب فقه ومسائل آن دون بعضي ديگر ؛ بعد از حصول علم به همهء أمور معتبرهء در اجتهاد بر وجه معتبر ، اگر وقوع چنين فرضى ممكن باشد ، نه كلام علما را ببيند يا بشنود در دليل مسئله وآن را پسند نمايد واذعان به قبول كند . زيرا كه اين حالت مشترك است در ميان ايشان وعجائز أهل اسلام . وبه همهء اين أمور اشاره شده است در قول آن حضرت كه مىفرمايد : « روى حديثنا وعرف أحكامنا » « 3 » . زيرا كه معرفت احكام بدون آن ممتنع است ؛ واز اين مستفاد مىگردد كه وصف نيابت براي متجزّى ثابت نيست . زيرا كه جمع مضاف افادهء عموم مىكند ، ومراد معرفت همهء احكام است يا اعتبار تهيّؤ واستعداد قريب . وسيّد سند در يكى از مؤلّفات خود گفته است كه يكى از علماى علوم حقايق در تفسير حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَالصَّلاةِ الْوُسْطى وَقُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ « 4 » گفته است كه صلاة وسطى كه بر قول اظهر به صلاة ظهر ، مفسّر شده است نماز جمعه است ؛ يعنى وظيفهء متأصّلهء وقت ظهر روز جمعه كه سيّد الأيّام وروز خاصّ سيّد المرسلين است صلّى اللّه عليه وآله ؛ چه ركعات فرايض « 5 » سفر يازده است وركعات مفروضات حضر در روز جمعه پانزده ودر ساير ايّام هفده ، وعدد پانزده بين العددين متوسّط ومن حيث الفضل والشرف بر هر دو متفوّق است واختصاص به مرتبهء اين عدد وفضيلت اين وسطيّت از وظيفهء وقت ظهر جمعه ناشى است . پس فريضهء جمعه به اسم وسطى از فريضهء ظهر ساير ايّام احقّ باشد .

--> ( 1 ) . أصل : + بايد كه . ( 2 ) . يونس / 59 . ( 3 ) . بحار الأنوار ، ج 2 ، ص 221 . ( 4 ) . بقره / 238 . ( 5 ) أصل : فريضة .